Zmiany są nieodłącznym elementem życia. Niezależnie od tego, czy chcemy czegoś nowego, czy wolimy trwać w tym co znane i bezpieczne, nie unikniemy ich. Nieustannie nam towarzyszą w naszej indywidualnej drodze. Jak również w życiu naszej rodziny. Magdalena Niedbał [ Styczeń 2015].

„Młode małżeństwo. Razem, szczęśliwi urządzali wspólne życie, wspólny dom. Pragnęli dziecka, ale na jego pojawienie czekali ponad 5 lat. Po drodze radość, nadzieja, strata. Później leczenie, wyrzeczenia, poczucie upływającego czasu. W końcu udało się, kolejne oczekiwanie, cicha nadzieja, i pojawiło się dziecko. Córeczka. I nagle, w jednym momencie wszystko się zmieniło, świat stanął na głowie. Pełnia szczęścia, spełnienie marzeń i przystosowywanie do nowej sytuacji.”

ręcę

Cykl życia rodziny

Każda rodzina w podlega zmianom w czasie. Dzień za dniem, rok po roku zmiany życiowe konstruują inny obraz rodziny. Tematyką tą zajęło się wielu naukowców. Jedną z popularniejszych jest ta autorstwa Duvalla. Autor wymienia 8 faz cyklu życia rodziny:

  1. faza – para małżeńska (bez dzieci) około 2 lata- początek fazy to tradycyjna ceremonia symbolizująca przejście od rodziny generacyjnej do stworzenia nowej rodziny. W tym okresie para ustala reguły funkcjonowania, podział obowiązków, władzy, itp. Uniezależnienie się od rodzin pochodzenia odbywa się na wielu płaszczyznach- emocjonalnej, ekonomicznej, lokalowej. Na pozytywny przebieg tej fazy ma wpływ właściwa motywacja do zawarcia małżeństwa.
  2. faza – para z małym dzieckiem (od urodzenia do 30 miesiąca życia pierwszego dziecka)-  pojawienie się potomka przewraca świat do góry nogami. Partnerstwo wzbogaca się o rodzicielstwo, dochodzą nowe, wymagające obowiązki związane z opieką i wychowaniem dziecka. Zmianie ulegają także relacje z rodzinami generacyjnymi. Rodzice młodej pary zyskują nową rolę- dziadków.
  3. faza – rodziny z dzieckiem (dziećmi) w okresie przedszkolnym (między 30 miesiącem życia a 6 rokiem życia pierwszego dziecka)- moment pójścia dziecka do przedszkola zmienia równowagę domową. Matka często wraca do pracy i musi rozluźnić ścisłą relację z dzieckiem. Dziecko separuje się od matki i uczy funkcjonowania w szerszym środowisku społecznym. Zmianie ulega także podział obowiązków domowych między rodzicami.
  4. faza – rodziny z dzieckiem (dziećmi) w okresie szkolnym (najstarsze dziecko miedzy 6 a 13 rokiem życia)- dziecko coraz mocniej buduje relacje społeczne poza rodziną, podejmuje także wiele zadań rozwojowych w związku z rozpoczęciem funkcjonowania w roli ucznia.  Dla rodziców to także pierwszy sygnał przyszłego odejścia dziecka z domu. Moment ten często wiąże się z wystąpieniem konfliktów małżeńskich.
  5. faza – rodziny z nastolatkiem (między 13 a 21 rokiem życia pierwszego dziecka). Zadaniem rozwojowym tej fazy jest pomoc w separacji dorastającemu dziecku. Sukcesem jest wykształcenie w młodym człowieku niezależności, bez utraty łączności i integracji z rodziną. Dodatkowym zadaniem dla małżonków jest często pojawienie się nowych obowiązków związanych z potrzebą pomocy i opieki nad starzejącymi się rodzicami.
  6. faza – rodziny z dziećmi opuszczającymi dom (od pierwszego do ostatniego dziecka opuszczającego dom). Dzieci opuszczają środowisko rodzinne, rodzice pozostają sami ze sobą, muszą wykształcić w sobie nowe wzorce funkcjonowania. Jeśli do tej pory funkcjonowali głównie jako rodzice, powrót do ról partnerskich może skutkować rozpadem związku.
  7. faza – rodzice w wieku średnim („puste gniazdo”). Do zmiany funkcjonowania w roli rodzica dochodzi zmiana funkcjonowania w życiu społecznym. Przejście na emeryturę, a wiec wycofanie się z funkcjonowania zawodowego wymaga gruntownego przeorganizowania dotychczasowego życia. Małżonkowie ponownie uczą się funkcjonowania jako para, pozbawieni dotychczasowych obowiązków. Zadaniem tej fazy jest określenie celów i wartości na resztą wspólnego życia. Pojawia się możliwość realizacji marzeń wcześniej odkładanych na później.
  8. faza – starzenie się członków rodziny (odejście, śmierć jednego, obojga małżonków).  Zadaniem tej fazy jest przystosowanie się do starzenia się, zmian funkcjonowania w związku ze stanem zdrowia, śmierci. Najtrudniejszym, co się tutaj pojawia, jest śmierć współmałżonka, zadaniem jest poradzenie sobie z tą sytuacją i ułożenie życia w pojedynkę.

Przedstawiony schemat to ogólny model życia rodzinnego. Może być on zakłócany i modyfikowany przez szereg czynników na poszczególnych fazach rozwoju. Co można zaobserwować przyglądając mu się, to nieodmienność zmian jakie pojawiają się w ciągu życia i ich zróżnicowanie.

Początek nowego roku każdemu kojarzy się ze zmianami, tworzeniem nowych planów, obietnicami tego wszystkiego, co poprawimy i zmienimy w tym roku. Nowy rok- nowe życie. Każdy z nas wie też jak to się ma do rzeczywistości wraz z upływem noworocznego czasu. A co gdyby zamiast tych postanowień przyjąć że życie jest jedną niekończącą się zmianom. I poddać się temu nurtowi, który nas niesie. Jak w rodzinie, gdzie nadpływających rozwojowo zmian nie sposób zatrzymać, tak i w życiu poddać się fali.

„Spróbuj nie opierać się zmianom, które napotykasz na swojej drodze. Zamiast tego daj się ponieść życiu. I nie martw się, że wywraca się ono czasem do góry nogami. Skąd wiesz, że ta strona, do której się przyzwyczaiłeś, jest lepsza od tej, która cię czeka?Elif Şafak

I tego Państwu i sobie, na 2015 i nie tylko, życzę.